10 marca br. Komisja Europejska zaproponowała ustanowienie znaku dziedzictwa europejskiego jako inicjatywy na poziomie unijnym. Celem znaku jest wyróżnienie obiektów, które upamiętniają i symbolizują integrację Europy, jej ideały i historię. Wniosek dotyczący decyzji w sprawie ustanowienia znaku będzie przedłożony do zatwierdzenia przez Radę Ministrów UE i Parlament Europejski. Decyzja mogłaby wejść w życie w roku 2011 lub 2012.

„Jestem przekonana, że znak dziedzictwa europejskiego przyczyni się do zwiększenia wiedzy społeczeństwa o naszym wspólnym, a jednocześnie różnorodnym dziedzictwie kulturowym, a także pobudzi turystykę kulturalną i dialog międzykulturowy", powiedziała Androulla Vassiliou, europejska komisarz ds. edukacji, kultury, wielojęzyczności i młodzieży.

Projekt Komisji jest oparty na inicjatywie międzyrządowej z 2006 r. obejmującej 17 państw członkowskich. Przekształcenie znaku dziedzictwa europejskiego w inicjatywę Unii Europejskiej zwiększy jego wiarygodność, widoczność oraz prestiż.

W ramach aktualnego programu, na podstawie wyboru dokonanego przez poszczególne państwa członkowskie, znak przyznano sześćdziesięciu czterem obiektom (lista obiektów w załączniku). Wśród nich znajduje się dom Roberta Schumana, francuskiego męża stanu, jednego z ojców-założycieli UE, w lotaryńskim Scy-Chazelles, jak również Stocznia Gdańska w Polsce, kolebka „Solidarności”, pierwszego niezależnego związku zawodowego w państwie Układu Warszawskiego . „Solidarność” przyczyniła się do rozwoju wydarzeń, które doprowadziły ostatecznie do zjednoczenia kontynentu po okresie zimnej wojny.

Zgodnie z zasadami zaproponowanego nowego programu każde z 27 państw członkowskich wskazywałoby maksymalnie dwa obiekty rocznie, które będą ubiegać się o znak. Panel niezależnych ekspertów oceniałby kandydatury i wybierałby w każdym z państw jeden obiekt rocznie, który zostanie opatrzony znakiem. Uczestnictwo w programie byłoby dobrowolne.

Głównymi korzyściami ze znaku dziedzictwa europejskiego byłyby:

• nowe możliwości poznania europejskiego dziedzictwa kulturowego i wartości demokratycznych leżących u podstaw hi storii Europy i integracji europejskiej;
• większa atrakcyjność europejskiej turystyki kulturalnej, pociągająca za sobą korzyści gospodarcze;
• jasne i przejrzyste kryteria dla uczestniczących państw członkowskich;
• procedury wybor u i monitorowania gwarantujące przyznawanie znaku tylko najbardziej wartościowym obiektom.

Zaproponowany unijny z nak dziedzictwa europejskiego różni się od innych inicjatyw w zakresie dziedzictwa kulturowego, takich jak lista światowego dziedzictwa UNESCO lub „europejskie szlaki kultury” Rady Europy, ponieważ:

• znak byłby przyznawany obiektom, które odegrały kluczową rolę w historii Unii Europejskiej;
• obiekty byłyby wybierane przede wszystkim na podstawie ich wartości symbolicznej dla Europy, a nie walorów estetycznych czy architektonicznych;
• podkreślony zosta łby wymiar edukacyjny, szczególnie dla młodzieży.

Załącznik: obiekty opatrzone znakiem dziedzictwa europejskiego w ramach aktualnego programu

Znak dziedzictwa europejskiego – obiekty uprzednio wybrane przez państwa członkowskie

Śladami integracji europejskiej, serwis Komisji Europejskiej

Źródło: serwis prasowy Komisji Europejskiej