przejdź do zawartości

Strona główna Wersja angielska Wersja tekstowa A A A

Informacje ogólne

System prawny Unii Europejskiej obejmuje:

  • źródła prawa pierwotnego: Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dawny Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, a następnie Wspólnotę Europejską), Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, Traktat o Unii Europejskiej z późniejszymi uzupełnieniami i poprawkami wynikającymi m.in. z Traktatu o fuzji, Jednolitego Aktu Europejskiego, Traktatu o UE, Traktatu z Amsterdamu, Traktatu z Nicei i Traktatu z Lizbony. Do źródeł unijnego prawa pierwotnego zalicza się ponadto wszystkie traktaty akcesyjne oraz tzw. ogólne zasady prawne.
  • źródła prawa wtórnego: (uregulowania instytucji UE wydane na podstawie źródeł prawa pierwotnego):

rozporządzenia mają charakter wspólnotowy i nie trzeba ich przekształcać w prawo krajowe (mają bezpośrednią moc obowiązującą)
dyrektywy adresowane do konkretnych państw członkowskich, nakładają na nie obowiązek podjęcia działań w celu osiągnięcia wskazanego celu (adresat ma swobodę doboru środków i sposobu realizacji)
decyzje  obowiązują w całości tych, do których są adresowane (istnieje również możliwość wydawania decyzji niewskazujących adresatów)
Każdy z ww. rozporządzeń, dyrektyw i decyzji składających się na unijne prawo wtórne może mieć charakter aktu ustawodawczego i nieustawodawczego (tj. aktu delegowanego, wykonawczego oraz „bez przymiotnika”).

zalecenia i opinie, porozumienia międzynarodowe, podstawowe procedury i orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE

Jeśli istnieje konflikt między prawem UE i normami prawnymi poszczególnych krajów, prawo Unii ma nadrzędność w stosunku do prawa państw członkowskich.

Artykuł 15 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej przewiduje, że "Każdy obywatel Unii i każda osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę statutową w Państwie Członkowskim ma prawo dostępu do dokumentów instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii, niezależnie od ich formy".
 
Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 nadało moc prawną temu postanowieniu w Traktacie, ustanawiając w szczególności, że Komisja, Rada i Parlament Europejski powinny udostępnić swoje dokumenty za pomocą rejestru elektronicznego.

Więcej informacji:

Ostatnia modyfikacja strony: 2010.01.04, 10:02.